Toplum Çalışmaları Enstitüsü, beslenme harcamalarındaki değişimleri analiz etmek amacıyla “İdeal Beslenme Endeksi”ni tanıttı. Bu endeks, düzenli olarak güncellenerek halka sunulacak. Çalışmada, Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022’deki önerilen örnek menüler temel alındı. Bu menüler üzerinden oluşturulan gıda sepetlerinin maliyetleri, piyasa fiyatlarıyla hesaplanarak belirlendi.
GELİR GRUPLARINA GÖRE HARCADIKLARIMIZ FARKLI
Rapora göre, gıda harcamalarının gelir seviyesine göre değişiklik gösterdiği belirtildi. En düşük gelir grubundaki bireylerin bütçelerinin gıda harcamalarına ayırdığı pay yüzde 30,4 iken, en yüksek gelir grubundaki bireyler için bu oran yalnızca yüzde 12,8 olarak kaydedildi. Bu durum, düşük gelir grubundaki hanelerin gıda fiyat artışlarından daha fazla etkilendiğini gösteriyor.
HANE MODELLERİ
Endeks çalışması, üç farklı aile yapısını temsil eden hane modeli oluşturmuştur:
1. Aile 1: 3 aylık bebek, 4 yaşında çocuk, 30 yaşında emziren kadın ve 36 yaşında erkek
2. Aile 2: 10 yaşında kız çocuk, 16 yaşında erkek çocuk, 42 yaşında kadın ve 42 yaşında erkek
3. Aile 3: 3 aylık bebek, 4 yaşında çocuk, 30 yaşında emziren kadın, 36 yaşında erkek ve 68 yaşında bir birey
Bu modeller, farklı aile yapılarının beslenme maliyetlerini temsil etmek amacıyla oluşturulmuştur.
GÜNLÜK BESLENME MALİYETLERİ YÜKSELİYOR
Endeks verilerine göre, Aile 1’in günlük beslenme maliyeti 1.171 TL’den 1.245 TL’ye yükselmiştir. Aile 2 ve Aile 3 için aylık bazda ise çift haneli artışlar gözlemlenmiştir.
ÜÇ AYLIK ARTIKLAR
Ocak ayı başlangıcı dikkate alındığında, üç aylık toplam artış oranları şu şekilde hesaplanmıştır:
– Aile 1: Yüzde 14,1
– Aile 2: Yüzde 20,2
– Aile 3: Yüzde 18,1
Raporda, bu aylık artışların birikim etkisinin hane bütçeleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğu vurgulanmaktadır.
SONUÇ ve GÜNCELLEME SÜRECİ
Toplum Çalışmaları Enstitüsü, İdeal Beslenme Endeksi’nin her ay düzenli olarak yayımlanacağını ve gıda maliyetlerindeki değişimlerin takip edileceğini açıkladı. Bu sayede, ailelerin beslenme giderleri hakkında daha fazla bilgi sahibi olmaları sağlanacak.
