Alphabet bünyesindeki sürücüsüz araç şirketi Waymo’nun, Uber ile robotaksi alanındaki ortaklığını sonlandırmayı değerlendirdiği iddia edildi. Konuya yakın kaynaklara göre şirket içinde yapılan görüşmelerde, Austin ve Atlanta’daki mevcut iş birliğinin sona erdirilmesi masaya yatırıldı.
Uber ise Waymo’nun, mevcut sözleşmelerin izin verdiği Ocak 2028’den itibaren bu pazarlarda bağımsız faaliyet göstermeyi planladığını kendilerine bildirdiğini açıkladı.
ORTAKLIKTAN REKABETE
2023 yılında başlayan Waymo-Uber ortaklığı, iki şirketin bazı pazarlarda doğrudan rakip haline gelmesiyle gerilmeye başladı.
Kaynaklara göre taraflar, robotaksilere yönelik düzenlemeler konusunda farklı lobi faaliyetleri yürütürken, her iki şirket de kendi iş modelini destekleyecek yasal düzenlemeler için çaba gösterdi. Bir kaynak, “İki şirket artık farklı hedeflerin peşindeydi” değerlendirmesinde bulundu.
Ayrıca Waymo ve Uber’in, hizmet kalitesi ve güvenlik konularında karşılıklı olarak birbirlerini suçladığı belirtildi.
UBER’İN OTONOM ARAÇ PLANLARINA DARBE
Olası ayrılığın en büyük etkisinin Uber üzerinde hissedilmesi bekleniyor.
Şirket, 2020 yılında kendi otonom araç birimini sattıktan sonra sektörde yeniden güç kazanabilmek için son bir yılda hisse yatırımları ve robotaksi filo anlaşmalarına 10 milyar doların üzerinde kaynak ayırdı.
Yatırımcıların otonom araç yarışında Uber’in geride kalabileceği endişeleri nedeniyle şirket hisseleri yılbaşından bu yana yüzde 16’dan fazla değer kaybetti. Waymo’nun ortaklıktan çekilebileceği haberlerinin ardından hisselerde yaklaşık yüzde 4’lük ek düşüş yaşandı.
WAYMO BÜYÜMEYE DEVAM EDİYOR
Waymo ise ABD’de büyümesini sürdürüyor. Şirket, 10 şehirde 3 bin 800’den fazla sürücüsüz araç işletirken, özellikle San Francisco’da Uber’in pazar payını zorlamaya başladı.
Şubat ayında 126 milyar dolar değerleme üzerinden 16 milyar dolarlık yatırım alan şirket, robotaksi ağını hızla genişletiyor.
PHOENİX’TE YOLLAR AYRILDI
Waymo ile Uber ilk ortaklığını Mayıs 2023’te Phoenix’te başlattı. Daha sonra Austin ve Atlanta da iş birliğine dahil edildi ve bu şehirlerde Waymo araçlarına yalnızca Uber uygulaması üzerinden erişim sağlandı.
Ancak Mayıs ayında Phoenix’teki ortaklık sona erdi. Austin ve Atlanta’da da araçların temizliği, rota planlaması ve hizmet kalitesi konusunda iki şirket arasında çeşitli anlaşmazlıklar yaşandığı ifade edildi.
Mayıs ayında Atlanta’da onlarca Waymo aracının çıkmaz bir sokağı tıkaması da tartışmalara neden oldu. Yetkililer, araçların yönlendirilmesinden Uber’in sorumlu olduğunu açıkladı.
Uber ise Waymo araçlarının kötü hava koşullarında aniden hizmet dışı kalmasından ve iş birliğinin mali koşullarından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Şirket ayrıca Austin’de okul otobüsleriyle ilgili yaşanan bazı olayların ardından Waymo’ya resmi uyarı mektubu gönderdi.
WAYMO KENDİ YOLUNA GİTMEK İSTİYOR
Kaynaklara göre Waymo, Uber’den bağımsız şekilde ABD’deki yeni pazarlara açılmayı ve rezervasyonları kendi uygulaması üzerinden almayı hedefliyor.
İlk aşamada Austin ve Atlanta’da hem Uber hem de kendi uygulaması üzerinden hizmet sunması planlanırken, şirketin ilerleyen dönemde Uber ile tamamen yollarını ayırma seçeneğini de değerlendirdiği belirtiliyor.
Waymo yaptığı açıklamada, “Yolculara farklı seçenekler sunan ve yeniliği destekleyen iş birlikçi bir otonom araç ekosistemine inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
Uber ise mevcut sözleşmenin sona ereceği Mayıs 2028’e kadar Austin ve Atlanta’da Waymo hizmetlerini sunmaya devam edeceğini bildirdi.
ROBOTAKSİ DÜZENLEMELERİ GERİLİMİ ARTIRDI
İki şirket arasındaki gerilim yalnızca ticari rekabetle sınırlı değil. Uber, sürücülü araçlar ile otonom araçların aynı platformda yer aldığı “hibrit ağ” modelinin yaygınlaşması için eyalet ve federal düzeyde lobi faaliyetleri yürütüyor.
New Jersey’de desteklediği bir düzenleme kapsamında, robotaksi hizmeti sunan platformlarda üç yıllık pilot program boyunca yolculukların en az yüzde 85’inin insan sürücüler tarafından yapılması önerildi.
Analistler, böyle bir düzenlemenin Waymo, Tesla ve Amazon’un Zoox’u gibi şirketleri üçüncü taraf araç çağırma platformlarını kullanmaya zorlayabileceğini belirtiyor.
Veri şirketi Autonomy AI’nin kurucu ortağı Grayson Brulte, “Uber, düzenleyici kurumları kullanarak zaman kazanmaya ve pazar payını korumaya çalışıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Uber ise otonom araçların yaygınlaşmasına karşı olduğu yönündeki iddiaları reddederek, hibrit ağ modelinin hem teknolojinin daha hızlı yayılmasını sağlayacağını hem de düzenleyiciler için daha uygulanabilir bir geçiş modeli sunduğunu savundu.
patronlardunyasi.com
